Disiplin Yöntemleri Hakkında Uyumlu Olmak
Büyükannelere çocuk bakımında sınır koymak, aile içi ilişkilerinhuzurlu ilerlemesi açısından çok önemlidir. Anne ve baba olarakbaştan hangi konularda destek istediğinizi net biçimdetanımlamanız gerekir. Örneğin uyku saatleri, beslenme düzeni ve ekran süresi gibialanlar büyükannelerle açıkça konuşulmalıdır. Bu konuşmada suçlayıcı bir dil yerine sevgi dolu bir üslup tercih edilmelidir. Büyükanneküçüklere karşı çok şefkatlidir ve bu sevgiyikabul etmek aynı zamanda sınırlarınhangi sebeple gerekli olduğunuaçıklamak için kullanabilirsiniz. Kararlarınızıaçık cümlelerle ifade etmek, yanlış anlaşılmaları büyük ölçüde azaltır. Büyükannenineski deneyimlerineönem vermek de sınır koyma sürecininvazgeçilmez bir unsuru olmalıdır. Zaman zamanbasit farklılıklar yaşanabilir ve bunlarolağan karşılanmalıdır. Sınırlarındeğişmez olması, çocuğunemniyet duygusunudestekler. Eğer bir anlaşmazlıkortaya çıkarsa, sakin bir ortamdabir kez daha konuşmak enfaydalı yoldur. Unutulmamalıdır kigaye, büyükanne ileaile arasındasamimi bir bağ kurarkenailenin rahatedinmesini sağlamaktır.
Büyükbabayla bayram ziyaretlerinde süre belirlemek, hemziyaretçilerin hem de ev sahiplerininhuzuru içinkritik bir adımdır. Bayramgecesi başlamadan önce planlamak ziyaretinhangi saat süreceğini aile içinde konuşmakoldukça yararlıdır. Büyükbabanın sevgisi her zaman hissedilir olsa da uzun sürenpeş peşe ziyaretler yorucu olabilir. Bu nedenlekarşılaşma saatlerierkenden bildirilmeli veimkan varsa kısa bir programdüzenlenmelidir. Çocuklarınuyku saatleri göz önündealınmalı, aksi halde gergin bir ortammeydana gelebilir. Büyükbababuluşmayı uzatmakistiyorsa nazik bir dille yönlendirme yapılabilir. Yemek sonrası gibiuygun molalarzemin sunar. Böyleceher birey gününühuzurla geçirir. Süre sınırınınüzüntü yaratmaması içinsamimi bir dil kullanılmalıdır. Bayramınesas anlamı, aile bağlarınıpekiştirmek olduğundanölçülü ama kaliteli birgörüşme çoğu zaman daha değerli olabilir.
Torunlara şeker ve hediye verme konusunda sınırlar belirlemek, çocukların sağlığı vesosyal dengesiyönünden oldukçakritiktir. Büyükanne ve büyükbabalargenellikle sevgilerini şekerle ifade etmekisteyebilirler. Bu davranışsamimi olsa daölçüsüz tüketim dişhijyeni vebeslenme sorunlarınaneden olabilir. Bu nedenleebeveyn olarakhaftalık şekertüketimini netleştirmekyararlıdır. Büyükanneyesınırları anlatırkenkırıcı olmayanyumuşak dil kullanmakfaydalıdır. Hediyelerhususunda deeş bir yaklaşımsergilenebilir. Oyuncak sayısı çokartık olduğunda çocuk odağınıkaybedebilir. Bunun yerinedoğa gezisi gibifaydalı hediyelerteklif edilebilir. Büyükanneninkeyifli olmasını isteyen bir aileaçısından bu türçözümler oldukçayararlıdır. Sınırlarınanlaşılır olmasıbununla birlikte çocuğaistikrarlı bir çerçeve sunar. Zamanlaaile büyükleri butercihe alışacakbununla birlikte sevgiiçten ilişkiderinleşecektir.
Büyükanne ile çocuk disiplini konusunda uzlaşmak, aileninbirlikte biryaklaşım geliştirmesiaçısından vazgeçilmezdir. Farklı kuşaklar arasındaterbiye yöntemlerindedeğişiklikler olmasıson derece doğaldır. Ancakyavrunun kafasıdağılmaması için temel kurallarınbenzer olmasıönemlidir. Anneile bababaşta kendi aralarındaanlaşılmış çerçevekurmalı. Dahaertesinde bu çerçevebüyükannenin sakinortamda paylaşılmalıdır. Büyükannebilgilerini paylaşırkenanlamaya çalışmak deönemli bir unsurdur. Örneğinödül yöntemleribağlamında birgörüş ayrılığıyaşandığında çocuğun önünde tartışmakyerine kaçınmak özelelverişli zamandadeğerlendirilmelidir. Çocuk bir mesajanlamalıdır. Böylecerahatlık duygusugüçlenir. Uzlaşma süreci sabır ve karşılıklıempati gerektirir. Herev kendi dinamiklerine göre bir yol bulmalıdır. Sonuçtagaye, çocuğundengeli biryetişkin olarakgelişmesine destek olmaktır.
Büyükbabanın sık habersiz ziyaretlerine yanıt vermek, hemhane düzeninidevam ettirmek hem deyakınlığı zedelemedensürdürmek açısından önemli birhusustur. Habersiz gelişler bazen sevinç verse deçoğunlukla planlarımızıetkileyebilir. Bu durumdaen baştan sakin ve açıksamimi iletişim kurmak gerekir. Büyükbabayauğrama öncesindebilgi verilmesininsebep önemli olduğu sevgiiçten birifadeyle anlatılabilir. Eğerbuluşma sırasındayanımızda değilsekbu durum nazikçe paylaşılmalı. Büyükbabanınşefkatini takdirederek ziyaretlerinplanlı olmasınınhem faydalıolduğunu belirtmekuygundur. Örneğinay sonları için sabittek bir gün belirlenebilir. Böylecetüm aile dekendisine göre hazırlık yapabilir. Habersizbuluşmaların tamamendurdurulması yerineanlayışlı birçerçeve kurmaken sağlıklıdır. Büyükbaba yalnızlık hissediyorsabu durum dinlenmelihem telefonlaaralıklı görüşmekönerilebilir. Sonuçtahedef, aileyakınlıkları güçlü tutarken herkesinözel alanınaönem göstermektir.
Büyükanne ile çocuğun sağlığı konusunda herkesin kabul edebileceği kurallar oluşturmak, çocuğun güveni açısından belirleyici bir adımdır. Baba olarak önce kendi beslenme değerlerimizi net bir şekilde yazılı hale getirmek gerekir. Kola benzeri içecekler gibi konularda hangi zamanların geçerli olduğunu somut örneklerle anlatmak, gereksiz tartışmaları önler. Büyükbabalar genellikle sevgisini yemek ikramıyla ifade etmek ister, bu duyguyu kabul etmek faydalı olur. Yazılı bir plan hazırlayıp her ziyarette hatırlatmak anlaşmazlıkları azaltır. Bilhassa alerjisi olan çocuklarda bu konu öncelikli bir yer taşır. Sıcak bir dille sunulan kurallar, aile üyelerinin kendini yetersiz hissetmesini azaltır. Düzenli tekrarlarla oluşan bu uyum, çocuğun sağlıklı alışkanlıklar geliştirmesini sağlar.
Tablet ve telefon kullanımı konusu, büyükanne ile yapılan buluşmalarda sıklıkla sürtüşme yaratan başlıklardan biridir. Evde uygulanan süre sınırının büyükler tarafından da bilinmesi gerekir. Günlük ekran süresinin ne kadar olacağını net biçimde anlatmak, yanlış beklentileri ortadan kaldırır. Yemek zamanlarında tablet kullanımının asla olmayacağını hatırlatmak önemlidir. Büyükanne evinde çizgi film gibi öneriler sunmak, çocuğun ilgisini canlı tutar. Bir gün önce yapılan kısa bir konuşma birçok sorunu önceden çözer. Ölçüler sözlü olarak hatırlatılırsa daha kalıcı olur. Tablet ödülleri gibi konularda da ortak bir tutum geliştirmek gerekli olur. Uzun ekran maruziyeti çocuğun ruh halini olumsuz etkileyebilir. Sabırlı bir tavırla yapılan açıklamalar büyüklerin da anlayışını artırır. Bu sayede ortak bir ekran kültürü aile içinde güveni destekler.
Büyüklerle yaşanan görüş ayrılıkları her ailede görülür, önemli olan bunları yapıcı bir dille ele almaktır. Büyükbaba ile görüşürken suçlayıcı ifadelerden sakınmak gerekir. Ben dili kullanmak, büyüğün savunmaya kapanmasını önler. Örneğin "sen hep" yerine "ben" kalıplarını tercih etmek faydalıdır. Konuşma esnasında sakin bir ses tonu korunmalıdır. Taraflar değer görmek istediğini hatırlamalıdır. Uygun görülürse konuşmayı ertelemek daha iyi sonuç verir. Çocuğun yanında çatışmamak büyük önem taşır. Herkesin kabul ettiği noktaları belirleyip oradan ilerlemek uzlaşı sağlamayı kolaylaştırır. Aile büyükleri bilgilerine saygı hissettirildiğinde daha esnek yaklaşabilirler. Sonuçta hedef kazanmak değil, birliktelik sevgisini korumaktır.
Büyükbaba tavsiyeleri çoğu zaman faydalı olabilir, ancak her durumda benimsenmesi şart değildir. Bu önerileri saygıyla sınırlamak adına ilk olarak kendi yaklaşımımızı netleştirmek gerekir. Minnettarlığı belirterek başlayan bir cümle, tavsiyeyi reddetmeyi daha yumuşak hale getirir. Bir örnek olarak "ilgine minnettarız, bizim ailemiz farklı bir yol uygulamaya karar verdik" demek yeterli olur. Yaşlı bireyler açısından fikirlerinin reddedilmesi zor olabilir. Bundan dolayı tercih alınırken saygı dolu bir dil kullanmak gereklidir. Kimi zaman tavsiyenin belli bölümünü kabul ederek tercihi nazikçe ayırmak mümkündür. Bu yöntem hem sevgiyi korur hem de tercihi net tutar. Tekrarlayan öneriler adına sakin cevaplar hazırlamak işi kolaylaştırır. Böylece büyükler kendilerini değerli hissettiklerinde sınırlar daha kolay kabul edilir.
Haftasonu nöbet planı büyükbaba ile ortaklaşa planlandığında hem aile açısından hem de büyükler açısından çok daha anlamlı bir süreç olur. Öncelikle tüm tarafların boş olduğu günleri netleştirmek gerekir. Takvimi ortak hale getirmek yanlış anlamaları azaltır. Büyükanne için ağır olmayacak kısa bir zaman tanımlamak önemlidir. Sabah dilimleri gibi netleştirilmiş bir yapı torunun alışkanlığını korumaya yardımcı olur. Oyun saatleri gibi önemli düzenler mutlaka hatırlatılmalıdır. Plansız durumlar için ek bir çözüm hazırlamak güven verir. Büyükbaba birlikte kurulan dengeli bir ortaklık küçüklere istikrar kazandırır. Sonuç olarak hafta sonu düzeni tüm taraflar açısından fayda getirir.
Torunlu ailelerde sınır oluşturmanın temel bilgileri
Anneanne ile büyükbabanız samimi bir ilişki sürdürmek çoğu ailenin hayalidir, ancak sınırların olmadığı bir ilişki zamanla bunaltıcı hale gelebilir. Kural koymak, sevgiyi azaltmak anlamına gelmez; aksine paylaşımı sağlıklı tutmanın en önemli yoludur. İlk olarak kendi değerlerinizi netleştirmeniz gerekir. Neyin davranışların sizi rahatsız ettiğini, neyin zorlandığınızı fark etmek, sınırın nerede başlayacağını gösterir. Bunun ardından bu sınırı karşı tarafa yapıcı bir dille iletmek gerekir. Suçlayıcı bir üslup yerine kendi duygularınızı anlatmak, yakınınızın savunmaya geçmesini engeller. Hatırlayın ki sınırlar tek seferde oturmaz; sabır gerektirir.
Sık yapılan yanılgılar
Çizgi çekerken en yaygın yapılan hatalardan biri, meseleyi uzun süre içinde taşımak ve ancak büyük bir yaşandığında konuşmaktır. Uzun süredir tutulan öfke, reaksiyonun aşırı olmasına neden olur ve yakınların bu kırgınlığı anlamasını zorlaştırır. Bir diğer sorun ise çizgiyi bir seferde tüm ailenin önünde duyurmaktir. Bu yaklaşım, büyükbaba için rahatsız edici olabilir ve inat refleksini güçlendirir. Çok karşılaşılan bir ek hata da kararsızlıktır: bugün hoşgörülen bir davranış yarın karşılanmaz ve bu durum diğer tarafın kafasını karıştırır. Buna ek olarak kırgınlık hissiyle tutumunu değiştirmek de sınırların etkisini zayıflatır. Ne var ki net ve tutarlı bir çizgi, hem kendinizin hem de aile üyeleriniz için daha güven verici bir ortam yaratır.
Profesyonel öğütleri
Aile danışmanlarının genel tavsiyelerden biri, kuralları tartışmadan önce dingin bir an seçmektir. Ziyaret sırasında çatışma yaratmak yerine, sakin bir sohbet hayli verimli sonuçlar verir. İletmek istediklerinizi sade ve berrak cümlelerle aktarmak da önemlidir. Örneğin, "Her hafta sonu bizi beklemeniz beni yoruyor, birkaç haftada bir gelebileceğimizi önermek istiyorum" tarzındaki bir ifade, suçlama içermediği için oldukça yapıcı olur. Bununla beraber yakınınızın beklentilerini dinlemek ve empati göstermek, konuşmayı açık tutar. Uzlaşıya açık olmak da kıymetlidir; tüm sınırları bir anda esnetmek yerine, mütevazı adımlarla ilerlemek çok sürdürülebilir olur. Sonuç olarak kendi önceliklerinizi gözetmek için danışmanlık almaktan vazgeçmeyin; bir aile terapisti ya da tanıdığınız bir uzman süreci hayli kolaylaştırabilir.
Finansal ve bütçe yönetimi
Yaşlı akrabalarınız ve parasal ilişkiler zaman içinde hassas bir alan olabilir. Diyelim ki düzenli olarak yapılan alışverişler, ilerleyen süreçte mali dengeyi zorlayabilir. Bu noktada samimi bir paylaşım kurmak, aynı zamanda sizi koruyacak hem de sevdiklerinizin saygınlığını incitmeyecek bir çözüm bulmanıza yardımcı olur. Bunun yanında paylaşılan bir biçim bütçe anlayışı oluşturmak da faydalı olabilir. Mesela aile bünyesinde belirlenen sabit bir pay ile destek gerçekleştirmek daha planlı ve istikrarlı olur. Finansal ölçülerin berrak biçimde anlatılması de kaçınılmazdır; böylece kimse beklenti yaşamaz ve birliktelik finansal nedenlerle zedelenmez.
Takvim ve görüşme planlaması
Tatiller şeklindeki kalabalık zamanlar, aile büyükleri bakımından ziyaret programlarını güçleştirebilir. Bu sebeple erkenden kısa plan çıkarmak ailenizi kolaylaştırır. Hangi aralıklarda bir araya gelmek istediğinizi, hangi etkinliklerin ailenizin ihtiyaçlarına uyduğunu değerlendirmek gerekir. Bunun yanında zamansal yorgunluk olasılıkları hesaba katılmalı; özellikle kış aylarında uzun yolculuklar yerine geçen kolay ve sabit telefon ya da görüntülü görüşmeler uygulanabilir. Böyle bir bir çeşit ayarlama aynı zamanda kendi huzurunuzu korur hem de sevdiklerinize çok keyifli an paylaşmanızı sağlar.
Sık akla gelen merak konuları
Yaşlı yakınınız ile kural koymak bağlamında en sık yöneltilen sorulardan biri, bu süreçteki kararın suçluluk yaratıp yaratmayacağıdır. Genel olarak vicdan azabı duymak epey doğaldır; bununla birlikte bu tepki sınırın kötü olduğu anlamına gelmez. Bir diğer soru ise yaşlı akrabaların davranışının ne tarzda olabileceğidir. Her akraba farklı yaklaşım gösterebilir; bazıları kolayca sakince kabul ederken, bazıları zaman ile süreklilik isteyebilir. Sizin açınızdan en önemli nokta, kararlılık çerçevesinde sevgi sunmaktır. Son sorarak çizgi belirlemenin ilişkiyi koparacağı endişesidir. Halbuki dengeli anlayışla kurulan ölçüler, bağı güçlendirir; çünkü her iki taraf da neyin mümkün olduğunu kavrar ve bu netlik ilerleyen dönemde huzur getirir.